کتاب «گذارهای بزرگ» نوشته‌ی واکلاو اسمیل یکی از جامع‌ترین و ژرف‌ترین تحلیل‌ها درباره‌ی چگونگی شکل‌گیری دنیای مدرن است. اسمیل در این کتاب، همانند دیگر آثارش، از دیدگاه میان‌رشته‌ای به بررسی تاریخ تحول بشر می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه چند گذار بزرگ زندگی انسان را از جهان پیشاصنعتی به عصر مدرن و سپس به مرحله‌ی پسامدرن امروز رسانده‌اند. 
در نگاه اسمیل، تاریخ بشر را نمی‌توان فقط به‌صورت خطی و مبتنی بر رویدادها یا اختراعات دید. او معتقد است که تاریخ بر محور گذارهای بزرگ حرکت کرده است؛ گذارهایی که هریک در مقیاس جهانی ساختار زندگی، تولید، مصرف، جمعیت، محیط زیست و حتی فرهنگ را دگرگون کرده‌اند. از دید او، چهار گذار عمده در شکل‌گیری جهان کنونی نقش تعیین‌کننده داشته‌اند: 
1. گذار جمعیتی 2. گذار کشاورزی به صنعتی 3. گذار انرژی 4. گذار اقتصادی و فناورانه
به تعبیر اسمیل، هریک از این گذارها به‌‌صورت زنجیروار بر دیگری اثر گذاشته و جهان امروز را ساخته‌اند. او تلاش می‌کند تا هم تحولات اقتصادی و تکنولوژیک را توضیح دهد، و هم نشان ‌دهد که این تغییرات چه پیامدهای فرهنگی، اخلاقی و زیست‌محیطی داشته‌اند.
یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های کتاب، تحلیل ارتباط درونی میان گذارهاست. اسمیل نشان می‌دهد که هیچ‌یک از این دگرگونی‌ها به‌تنهایی رخ نداده‌اند، بلکه هریک، محرک یا پیامد دیگری بوده است. مثلاً گذار انرژی موجب رشد صنعتی شد که به رشد جمعیت و شهرنشینی انجامید و در نتیجه تقاضای بیشتری برای انرژی و منابع طبیعی ایجاد کرد. این چرخه‌ی خودتسریع‌کننده، به باور او، راز اصلی شتاب بی‌سابقه‌ی تاریخ مدرن است.

واکلاو اسمیل

اما همین چرخه، منشأ بحران‌های کنونی نیز هست. ناهماهنگی میان گذارهای مختلف ـ مثلاً پیشرفت فناوری دربرابر عقب‌ماندگی فرهنگی یا رشد جمعیت دربرابر محدودیت انرژی ـ باعث ناپایداری سیستم جهانی شده است. اسمیل با داده‌ها و نمودارهای متعدد نشان می‌دهد که در بسیاری از حوزه‌ها، سرعت تحول از ظرفیت سازگاری بشر فراتر رفته است.
یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد آثار واکلاو اسمیل، توانایی او در ترکیب دقیق داده‌های آماری با تحلیل فلسفی است. گذارهای بزرگ نیز از این قاعده مستثنی نیست. او از منابع تاریخی، اقتصادی، علمی و جمعیتی استفاده می‌کند و به‌دقت روندها را با عدد و نمودار می‌سنجد؛ اما درعین‌حال، زبان او صرفاً خشم و علمی نیست؛ گاه نثرش شاعرانه و تأمل‌برانگیز می‌شود، به‌ویژه وقتی درباره‌ی ناپایداری جهان مدرن یا سرنوشت آینده‌ی بشر سخن می‌گوید.
اسمیل در مقدمه‌ی کتاب تصریح می‌کند که هدفش پیش‌بینی آینده نیست، بلکه درک گذشته برای فهم بهتر مسیر پیش‌روست. او از پیش‌گویی‌های ساده و قطعی پرهیز می‌کند و به جای آن، الگوهای تاریخی را بررسی می‌کند تا نشان دهد انسان در مواجهه با تحول، هم خلاق و هم آسیب‌پذیر است.

واکلاو اسمیل

در انتها، اسمیل تصویری متعادل از آینده ترسیم می‌کند. او برخلاف بدبینانی که از فروپاشی تمدن سخن می‌گویند، یا خوش‌بینانی که به نجات فناورانه دل بسته‌اند، بر اعتدال واقع‌گرایانه تأکید دارد. به باور او، آینده نه فاجعه‌بار خواهد بود و نه آرمانی، بلکه ترکیبی از پیشرفت و چالش است. بشر همچنان به نوآوری ادامه خواهد داد، اما اگر نتواند سرعت گذارها را با ظرفیت زیست‌محیطی و اجتماعی هماهنگ کند، با بحران‌های بزرگ روبه‌رو می‌شود. 
او از مخاطب می‌خواهد که به جای شعارهای سیاسی و اقتصادی، به فهم عمیق‌تری از واقعیت برسد. تغییرات بزرگ نیازمند زمان، آموزش، سیاست‌گذاری دقیق و صداقت علمی‌اند ـ عواملی که در عصر رسانه‌های شتاب‌زده و تصمیم‌گیری‌های کوتاه‌مدت به‌ندرت یافت می‌شوند.
کتابِ «گذارهای بزرگ» را می‌توان در یک جمله چنین خلاصه کرد: روایت بزرگ از چگونگی ساخته ‌شدن دنیای مدرن از درون چند تحول بنیادی. واکلاو اسمیل با دیدگاهی چندبعدی، نشان می‌دهد که تمدن کنونی حاصل هم‌زمانی چهار انقلاب عظیم در جمعیت، کشاورزی، انرژی و فناوری است. او برخلاف روایت‌های ساده‌انگارانه‌ی تاریخ، بر پیچیدگی و هم‌پیوندی این فرایندها تأکید می‌کند.

آنچه کتاب را ارزشمند می‌کند، ترکیب دانش علمی با تفکر فلسفی است. اسمیل ‌فقط روندها را توصیف نمی‌کند، بلکه درباره‌ی معنای آن‌ها برای آینده‌ی بشر نیز می‌اندیشد. او هشدار می‌دهد که موفقیت‌های ما ـ در مهار انرژی، افزایش تولید و رشد اقتصادی ـ هم‌زمان بذر بحران‌هایی را در خود دارند که اگر درک نشوند، تمدن را تهدید می‌کنند.
درنهایت، گذارهای بزرگ، دعوتی است به تأمل: اینکه چگونه به اینجا رسیدیم و چگونه می‌توانیم آینده‌ای متعادل‌تر بسازیم. کتاب نه صرفاً برای متخصصان اقتصاد یا تاریخ، بلکه برای هر خواننده‌ای است که می‌خواهد بفهمد دنیای مدرن چگونه زاده شد و در چه مسیری گام برمی‌دارد. نثر آن صریح، آگاهانه و سرشار از بینش است ـ چنان‌که یکی از منتقدان گفته بود: «خواندن واکلاو اسمیل مانند دیدن نقشه‌ی تمام زمین از دید ماه است؛ همه‌چیز را در پیوند می‌بینی.»

قسمتی از کتاب گذارهای بزرگ نوشته‌ی واکلاو اسمیل:
رژیم‌های غذایی باید منعکس‌کننده‌ی شیوه‌های غالب تأمین غذا باشد. در جوامع پیشاکشاورزی این شیوه‌ها از شکار و صیدِ گونه‌های دریایی گرفته تا جست‌وجوی غذا در محیط‌های خشک را در بر می‌گرفت. شیوه‌ی تغذیه‌ی اول، دسترسی به نسبت آسان به حیوانات آبزیِ بسیار مغذی و در نتیجه، جذب بسیار زیاد پروتئین و چربی حیوانی را فراهم می‌آورد. چنین جوامعی بهترین تغذیه را در ماقبل تاریخ داشتند. در مقابل، رژیم غذاییِ مردمان آذوقه‌جو در محیط‌های خشک، مبتنی بر جمع‌آوری قارچ‌های دنبلان و بذرها و افزودن آن‌ها به گوشت‌های یافت‌شده و شکارشده‌ی جانوران سُم‌دار بود. در نتیجه، رژیم غذایی خاصی وجود نداشت؛ اما می‌توان با اطمینان نتیجه گرفت که (صرف‌نظر از شکارچیان و گردآورندگان غذاهای دریایی) غذاهای گیاهی 65 تا 70 درصد از کل انرژی غذایی را تأمین می‌کرد، پروتئین دریافتی معمولاً کافی بود، حدود 20 درصد از کل انرژی غذایی از چربی‌ها گرفته می‌شد، دریافت ریزمغذی‌ها (ویتامین‌ها و مواد معدنی) در کل از نرخ‌های روزانه‌ی توصیه‌شده‌ی امروزی بیشتر بود و دسترسی به غذا درون گروه‌های آذوقه‌جوی کوچک بسیار برابرگرایانه بود.
در مقابل، اقلیت‌های بسیار ثروتمند (حاکم و شهری) در جوامع یک‌جانشین، از تنوع بیشتر و کیفیت بهتر مواد غذایی برخوردار بودند.
گذارهای بزرگ را عباد تیموری ترجمه کرده و کتاب حاضر در 448 صفحه‌ی رقعی و با جلد نرم چاپ و روانه‌ی کتابفروشی‌ها شده است.