هوای دوستی (درباره اشتیاق به غریبه)

دوستی می‌تواند شیوه‌ای برای مقاومت باشد. دوستیْ آرمانی فضیلت‌محور یا فضایی درمانگرانه در مواجهه با جهانِ نامهربان نیست. فقط با شکل‌دهی به رابطه‌ی دوستی، مشارکت در آن و ابداع راه‌ورسمش می‌توانیم «دوست» باشیم. فقط با نزدیک‌تر شدن به زندگی غریبه‌ها یا دورتر شدن از آن‌هاست که دوستی پدید می‌آید؛ با دادنِ فضایی به آن‌ها که نظیرش را جای دیگری پیدا نمی‌کنند. همان آرمان‌شهر، همان «ناکجا» در معنای لفظی کلمه. دوستیْ اعتمادی است که هیچ توجیهی جز خودش برای آن نداریم. اگر دوستی مفهومی انقلابی باشد، دلیلش این نیست که خیری اخلاقی یا سرمشقی از جامعه‌ی کامل است؛ این است که فقط امکانِ دوستی است که جامعه را تحمل‌پذیر می‌کند. ارسطو خوب گفته بود: زندگیِ بدون دوست را هیچ‌کس نمی‌خواهد. حالا معنای این جمله وجه تازه‌ای یافته است. دوستْ افزوده‌ای برای بهترکردنِ زندگی نیست، اما امکانِ دوستی لازمه‌ی آن زندگیِ فراتر از زندگیِ زیست‌شناختی است.