هنرمند و زمانه (درباره نبوغ هنری و افسون ادبیات در روزگار پرآشوب)

جستارهای مارینا تسوتایوا پیش و بیش از هرچیز تکاپویی فکری است برای فهم نسبت و رابطه‌ی هنرمند و آفرینش هنری با زمانه‌ای که سایه‌ی بحران و فاجعه بر سرش سنگینی می‌کند. جامعه‌ای که رخوت و ابهام بلای جانش شده است. تلاشی است برای پاسخ به این سؤال که «در گرماگرم هجوم وقایع، هنرمند کجا می‌ایستد؟» کتاب «هنرمند و زمانه» متشکل از سه جستار از مهم‌ترین و برجسته‌ترین جستارهای تسوتایواست که به دغدغه‌هایی همچون پیوند هنر و اخلاق و ضمیر انسانی، حال‌وهوای آفرینش هنری در زمانه‌ی آشوب و جایگاه هنر و هنرمند در جامعه‌ی سیاست‌زده می‌پردازند. جستارهای این کتاب ویراست جدیدی از سه جستار کتاب «آخرین اغواگری زمین» هستند که به‌خاطر شباهت‌شان به اوضاع امروز و اینجای ما انتخاب شده‌اند. جستاری از جوزف برودسکی، شاعر و منتقد ادبی روس‌آمریکایی نیز به آن‌ها ضمیمه شده که در شناخت بهتر ویژگی‌های ممتاز و بی‌همتای نثر تسوتایوا و جایگاه او به کار می‌آید. مارینا تسوتایوا، شاعر و نویسنده‌ی روسی و از بزرگ‌ترین شاعران قرن بیستم این کشور بود. او از همان کودکی طبع شعر و ذوق ادبی‌اش را نشان داد و زمانی که برای ادامه‌ی تحصیل در رشته‌ی موسیقی به فرانسه فرستاده شده بود، آن را رها کرد و شعر و ادبیات را پی گرفت. مارینا در بیست سالگی ازدواج کرد اما خوشبختی‌اش دیری نپایید؛ گرفتار فقر و مهاجرت شد، همسر و دخترش را از دست داد و در نهایت به زندگی خود خاتمه داد. تسوتایوا نیز مثل خیلی از هنرمندان و روشنفکران هم‌دوره‌ایش تنها پس از مرگش بود که ارزش‌هایش درک و آثارش خوانده شدند. الهام شوشتری‌زاده، مترجم کتاب، دانش‌آموخته‌ی مدیریت فناوری اطلاعات از دانشگاه علامه طباطبایی است و در کارنامه‌ی کاری‌اش ترجمه‌ی کتاب‌هایی مانند «بازشناختن غریبه»، «خلاف زمان»، «روایت و کنش جمعی»، «لنگرگاهی در شن روان»، «رها و ناهشیار می‌نویسم» و «به زبان مادری گریه می‌کنیم» به چشم می‌خورد.