کتاب «روح لیانو استکادو» یکی از رمان‌های ماجراجویانه و پرکشش کارل مای، نویسنده‌ی نامدار آلمانی قرن نوزدهم است که در بستر جغرافیایی غرب وحشی امریکا و در دل طبیعتی خشن، اسرارآمیز و افسانه‌گون روایت می‌شود. این اثر، مانند بسیاری از نوشته‌های کارل مای، ترکیبی است از ماجراجویی، تعلیق، اسطوره‌سازی از سرزمین‌های دوردست و تأملات اخلاقی که در قالب داستانی سرگرم‌کننده و پرحادثه به خواننده عرضه می‌شود.
داستان کتاب در منطقه‌ای واقعی اما افسانه‌ای‌شده، به نام لیانو استکادو، می‌گذرد؛ دشتی پهناور، خشک و وهم‌انگیز در جنوب غربی ایالات متحده که به‌دلیل شرایط طبیعی خشن، مسیرهای گمراه‌کننده و خطرات پنهان، از دیرباز در تخیل مردم محلی و مسافران، مکانی نفرین‌شده و رازآلود تلقی می‌شده است. کارل مای با تکیه بر همین پیش‌زمینه جغرافیایی و اسطوره‌ای، فضایی خلق می‌کند که در آن مرز میان واقعیت و افسانه به‌تدریج محو می‌شود.
در مرکز روایت، شایعه‌ای ترسناک درباره روحِ لیانو استکادو قرار دارد؛ موجودی مرموز که گفته می‌شود مسافران را گمراه می‌کند، کاروان‌ها را به نابودی می‌کشاند و نگهبان اسراری تاریک در دل این دشت بی‌پایان است. این شبح، بیش از آنکه موجودی فراطبیعی باشد، نمادی از ترس‌های انسانی، ناآگاهی و خطرات ناشناخته‌ای است که انسان هنگام مواجهه با طبیعت رام‌نشده تجربه می‌کند. کارل مای با مهارت خاص خود، این ترس جمعی را به موتور محرک داستان تبدیل می‌کند.
قهرمانان داستان ـ که اغلب از تیپ‌های آشنای آثار مای هستند ـ ماجراجویانی‌اند که یا به دنبال کشف حقیقت‌اند، یا ناخواسته درگیر رازهای این سرزمین می‌شوند. شخصیت‌ها معمولاً ترکیبی از شجاعت، کنجکاوی و پایبندی به اصول اخلاقی‌اند؛ ویژگی‌هایی که کارل مای همواره در قهرمانانش برجسته می‌سازد. در مقابل، شخصیت‌های منفی داستان نماینده‌ی طمع، خشونت و سوءاستفاده از ترس دیگران هستند و اغلب از افسانه روح دشت برای فریب یا سلطه بر دیگران بهره می‌گیرند.

یکی از جذاب‌ترین لایه‌های روح لیانو استکادو، بازی هوشمندانه‌ی نویسنده با مفهوم افسانه است. خواننده به‌تدریج درمی‌یابد که آنچه به‌عنوان نیرویی ماورایی معرفی می‌شود، ریشه در واقعیت‌های انسانی دارد: توطئه، فریب، سوءاستفاده از جهل و ترس و گاه شرایط طبیعی که خود به اندازه‌ی یک هیولا خطرناک است. کارل مای با این رویکرد، داستانی می‌آفریند که هم هیجان‌انگیز است و هم جنبه‌ای روشنگرانه دارد.
فضاسازی در این رمان نقش کلیدی ایفا می‌کند. توصیف‌های دقیق از دشت‌های بی‌آب‌وعلف، آسمان سوزان، شب‌های سرد و سکوت وهمناک لیانو استکادو، حس انزوا و خطر دائمی را به خواننده منتقل می‌کند. طبیعت در این اثر صرفاً پس‌زمینه نیست، بلکه خود یکی از شخصیت‌های اصلی داستان است؛ نیرویی بی‌رحم و بی‌تفاوت که انسان را به آزمون می‌کشد و ضعف‌ها و توانایی‌هایش را آشکار می‌سازد. 
در سطحی عمیق‌تر، کتاب به تقابل تمدن و طبیعت، دانش و خرافه و شجاعت و ترس می‌پردازد. کارل مای نشان می‌دهد که چگونه انسان‌ها، وقتی با محیطی ناشناخته روبه‌رو می‌شوند، تمایل دارند آن را با داستان‌ها و افسانه‌ها توضیح دهند. این افسانه‌ها گاه می‌توانند الهام‌بخش باشند، اما اغلب به ابزاری برای کنترل و سوءاستفاده تبدیل می‌شوند. از این منظر، روح دشت بیش از آنکه موجودی خارجی باشد، بازتابی از درون انسان‌هاست.
سبک روایت مای، همانند دیگر آثارش، ساده، روان و سرشار از تعلیق است. او با فصل‌بندی‌های پرحادثه و پایان‌های کنجکاوی‌برانگیز، خواننده را وادار می‌کند که داستان را تا انتها دنبال کند. درعین‌حال، پیام‌های اخلاقی اثر ـ مانند اهمیت شجاعت، عقلانیت، عدالت و احترام به دیگران ـ بدون شعارزدگی و در دل روایت گنجانده شده‌اند.
از نظر جایگاه ادبی، روح لیانو استکادو نمونه‌ای شاخص از رمان‌های ماجراجویانه‌ی قرن نوزدهم است. این کتاب به‌ویژه برای خوانندگانی که به داستان‌های غرب وحشی، سفرهای پرخطر و رمزگشایی از افسانه‌ها علاقه‌مندند، اثری جذاب و ماندگار به شمار می‌آید.

قسمتی از کتاب روح لیانو استکادو:
جیم با لحنی آرام اما محکم گفت: «من هم به اندازه‌ی کافی توضیح دادم که بتونین بفهمین چه اتفاقی افتاده. ولی امیدوارم قبول کنین که درست خوندن یه رد پا یکی از بزرگ‌ترین لذتای زندگیه. تحقیقات ما به این نتیجه‌ها رسید که: شیش تا سفیدپوست شمال شرق اینجا با دو تا سرخ‌پوست روبه‌رو شدن و درگیری شروع شده که به شکم یکی از سرخ‌پوست‌ها گلوله شلیک شده. سرخ‌پوستا فرار کردن و سفیدپوستا فوری افتادن دنبالشون؛ ولی اسبای سرخ‌پوستا تندتر از اسبای سفیدپوستا بودن و فاصله‌ی زیادی گرفتن. حالا به اون اسبی که اونجا افتاده نگاه کنین. این اسب از بهترین نژاد مکزیکیه و احتمالاً از نسل خالص آندلسیه. رو گردن سمت چپش یه نشون حک شده که مال صاحبشه. این نشون فقط واسه رئیسا و اعضای مهم شورای جنگی استفاده می‌شه، پس سرخ‌پوست زخمی یه جنگجوی معمولی نبوده. گلوله‌ای که به این اسب خورده، به جلو شکمش خورده بود. فقط یکی از اسبای سفیدپوستا اون‌قدر تند بود که بتونه به این اسبا برسه. این سواره سفیدپوست با خشم زیادی تعقیبشون کرده بود. می‌تونست از بقیه جلو بزنه، چون سرخ‌پوستا نمی‌تونستن کاری باهاش بکنن؛ آخه سرخ‌پوست سالم باید هم‌زمان مواظب همراه زخمیش هم می‌بود. این دو تا سرخ‌پوست بیچاره فقط راه فرار رو می‌دیدن. البته اگه من جای سرخ‌پوست سالم بودم، از اسب پیاده می‌شدم و منتظر سفیدپوست می‌موندم تا از اسب بندازمش پایین. ولی اون این کار رو نکرده و این یا نشون می‌ده دلیلی داره که من نمی‌دونم یا احتمالاً نشون می‌ده که هنوز جوون و کم‌تجربه بوده. نگرانی واسه همراهشم احتمالاً گیجش کرده بود. بااین‌حال، آدم زرنگ و شجاعی بود.