کلاین،سارتر و تخیل در فیلم های اینگمار برگمان

در فانی و الکساندر، تخیلْ نیرویی بی‌همتا و قدرتمند است. الکساندر هرازگاهی روح پدر درگذشته‌اش را در رؤیای بیداری می‌بیند و این اوهامْ واقع‌نمایی را خدشه‌دار می‌کند. وقتی ایزاک بچه‌ها را از چنگ اسقف نجات می‌دهد، نیرویی به‌ظاهر جادویی عیان می‌شود، نیرویی که حضور همزمان و آنیِ بچه‌ها را در دو مکان میسر می‌سازد، و این نیرو پس از آشنایی الکساندر با ایشمِیلِ مرموز جان می‌گیرد. روشن نیست که این نیروی جادویی منشأ مابعدالطبیعه دارد یا نه، ولی به نظر می‌رسد با توانایی الکساندر برای دیدن فراسوی دنیای محسوسِ بلافصل، ارتباطی مستقیم داشته باشد. بنابراین، فانی و الکساندر نشان می‌دهد که تخیل از نگاه برگمان نه‌تنها مفهومی جاودانه است بلکه او در روایت‌هایش از آن چون عنصری ساختاری استفاده می‌کند. از این رو، در اواخر فیلم، با حضور مجدد اسقف، ناپدری الکساندر، تخیل چونان نیرویی تسخیرکننده نشان داده می‌شود، ایماژی آزاردهنده که از رویکرد پیچیدۀ برگمان نسبت به تخیل پرده برمی‌دارد.