درماندگی (تشخیص سابقه افسردگی در عصر مدرن)

«درماندگی» اثری جامعه‌شناختی از آلن ارنبرگ، جامعه‌شناس فرانسوی، است که در آن افسردگی نه فقط به‌عنوان یک اختلال فردی، بلکه به‌عنوان پدیده‌ای مرتبط با تحولات اجتماعی و تغییر تصویر انسان از خودش بررسی می‌شود. ارنبرگ از این پرسش آغاز می‌کند که چرا افسردگی در جوامع معاصر به یکی از مسائل مهم روان‌پزشکی و اجتماعی تبدیل شده است. او برای پاسخ، تاریخ تحول مفهوم افسردگی و تغییرات شیوه‌ی زندگی و ارزش‌های اجتماعی را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد. از نظر او، برای فهم جایگاه افسردگی در جامعه‌ی امروز، باید به تغییری مهم در الگوی فردگرایی توجه کرد: در گذشته، بسیاری از هنجارهای اجتماعی بیشتر بر انضباط، ممنوعیت و احساس گناه تأکید داشتند؛ اما در جامعه‌ی معاصر، فرد بیش از گذشته با انتظارِ ابتکار، انتخاب، مسئولیت‌پذیری و توانایی ساختن زندگی خودش روبه‌رو است. در این چارچوب، افسردگی برای ارنبرگ فقط نشانه‌ی غم یا ناتوانی فردی نیست؛ بلکه می‌تواند نشان‌دهنده‌ی دشواری انسان در مواجهه با الزام به «خود بودن» و اداره‌ی مستقل زندگی باشد. احساس خستگی، بی‌انگیزگی، ناتوانی در تصمیم‌گیری و دشواری آغاز کردن کارها، در تحلیل او با تصویری از فردی پیوند می‌خورد که باید دائما توانایی و قابلیت عمل کردن خود را نشان دهد. کتاب با پیوند دادن تاریخ روان‌پزشکی، جامعه‌شناسی و تاریخ فردگرایی تلاش می‌کند، نشان دهد که شیوه‌ای که یک جامعه‌‌ درباره‌ی رنج روانی سخن می‌گوید، با تصور آن جامعه از انسان، آزادی و مسئولیت فردی ارتباط دارد. «درماندگی» در نهایت پژوهشی درباره‌ی افسردگی به‌عنوان نقطه تلاقی فرد، جامعه، مسئولیت، استقلال و رنج روانی است؛ نه کتابی درباره‌ی درمان بالینی افسردگی یا ارائه‌ی راهکارهای خودیاری.