چرا من یک وقتی

ماری رابیسون، نویسنده‌ی آمریکایی، متولد ۱۹۴۹، در کنار نویسنده‌هایی مثل ریموند کارور، آن بیتی و فردریک بارتلمی، از بارزترین چهره‌های مینی‌مالیسم ادبی به شمار می‌آید. از او تاکنون چهار مجموعه‌داستان و چهار رمان منتشر شده که مشهورترین آن‌ها رمان چرا من یک وقتی است که شاید پُر بی‌راه نباشد آن را انقلابی در مینی‌مالیسم ادبی نامید. با مقایسه‌ی این رمان با آثار مینی‌مالیست‌های دیگر، و حتی آثار قبلی همین نویسنده (که جوهر مینی‌مالیسم سنتی را بیشتر و به‌نحو بی‌نقصی با خود حمل می‌کند)، می‌توان به صحت این مطلب پی برد. عناصر و ویژگی‌هایی که برای آثار مینی‌مال برشمرده شده‌اند، طوری رندانه در این رمان بازیچه قرار گرفته‌اند که نه وجودشان بر متن ثابت می‌شود و نه درعین‌حال متن را از جرگه‌ی آثار مینی‌مال خارج می‌سازند. لذا این رمان را می‌توان مرتبه‌ای بعدی از مینی‌مالیسم ادبی به حساب آورد؛ مرتبه‌ای که نویسنده پس از تجربه و پذیرش رنج یک دوره‌ی طولانی سد نویسندگی بعد از انتشار آثار مقدمش به آن دست یافته و در آن ضمن حفظ اصالت قلم خود، به نوآوری شگرفی در سبک و ساختار رسیده است. چرا من یک وقتی در سال ۲۰۰۱ میلادی برای رابیسون جایزه‌ی کتاب لس‌آنجلس تایمز را به ارمغان آورد. این رمان از ۵۳۶ بند کوتاه تشکیل شده است که همین نیز در نوع خود ساختاری نوگرایانه به شمار می‌رود. بندهایی که هرکدام با حفظ استقلال خود حتی به‌عنوان یک قطعه‌ی ادبی مجزا، در پیوند با یکدیگر، بخشی از یک زندگی کامل را به‌شکل دلچسبی روایت می‌کنند. این بندها محصول یادداشت‌های کوتاه روزانه‌ای هستند که رابیسون در طی دورانی که سد نویسندگی شدید خود را از سر می‌گذارند، روی هزاران برگه‌ی کوچک برداشته بود.