در امتداد تئاتر (30 سال گفت و گو با پیتر بروک (2000-1970))

*پیتر بروک فقط یک کارگردان نبود؛ او یک «جستجوگر» بود. کسی که تئاتر را از قفسِ سالن‌های مجلل و دکورهای پرزرق‌وبرق بیرون کشید و به دلِ حقیقتِ خامِ زندگی برد. کتاب «در امتداد تئاتر»، که حاصل سی سال گفت‌وگوی مداوم با این اسطوره‌ی تئاتر جهان است، نه یک کتاب آموزشی خشک، که «مانیفستِ زیستن در تئاتر» است. اگر می‌خواهید بدانید چرا تئاتر هنوز زنده است و چرا بعد از هزاران سال، انسان همچنان نیاز دارد که «نمایش» ببیند، این کتاب پاسخ‌‌گوی شماست. *چرا «در امتداد تئاتر» کتابی است که باید جوید و هضم کرد؟ این کتاب برخلاف بسیاری از متون تخصصی، بوی زندگی می‌دهد. در این گفت‌وگوها، پیتر بروک از جایگاه یک استادِ دست‌نیافتنی پایین می‌آید و در مقام یک شاگردِ همیشگیِ صحنه با ما حرف می‌زند. محورهای اصلی این کتاب، ستون‌هایِ فکریِ تئاتر مدرن را بنا نهاده‌اند: ۱. تئاترِ بی‌چیز این مفهوم قلبِ تپنده‌ی تفکر بروک است. او به ما یادآوری می‌کند که برای ساختن تئاتر، به هیچ‌چیز نیاز نداریم جز یک فضای خالی، یک نفر که از آن عبور کند، و یک نفر که نگاهش کند. این کتاب توضیح می‌دهد که چگونه «چیزهای اضافه» (دکورهای سنگین، لباس‌های گران، تکنولوژی‌های پیچیده) گاهی تنها موانعی هستند که میان بازیگر و حقیقت فاصله می‌اندازند. ۲. جستجوی حقیقت، نه تقلید بروک در این گفت‌وگوها بی‌پروا نقد می‌کند. او از تئاتر «مرده» متنفر است؛ تئاتری که صرفاً تقلیدی مکانیکی از واقعیت است. او معتقد است که تئاتر باید «زنده» باشد. کتاب نشان می‌دهد که چگونه بروک در طول این ۳۰ سال، در کمپانیِ تئاتر بین‌المللیِ خود، به‌دنبال راهی بود تا انرژیِ خالصِ انسانی را بدون واسطه‌های فرهنگیِ تحمیلی به تماشاگر منتقل کند. ۳. بازیگر به مثابه یک سازِ کوک‌شده بخش بزرگی از گفت‌وگوها به تکنیک بازیگری اختصاص دارد. برای بروک، بازیگر یک ماشینِ حافظه نیست؛ بلکه یک موجودِ حساس است که باید بدنش را به‌شکلی تربیت کند که بتواند «انرژی» را عبور دهد. او از تمرینات، شکست‌ها و لحظاتِ جادوییِ کشفِ لحظه در حضورِ تماشاگر می‌گوید. *این کتاب برای چه کسانی است؟ *کارگردانان و بازیگران: این کتاب «انجیل»ِ عملی شماست. هر صفحه‌اش جرقه‌ای است برای طراحی یک تمرینِ جدید یا بازنگری در یک میزانسن. *علاقه‌مندان به هنر و فلسفه: حتی اگر دستی در تئاتر ندارید، این کتاب درباره‌ی «خلاقیت» و «حضور» است. درباره‌ی اینکه چگونه می‌توانیم در دنیایِ پر از نویز و شلوغی، لحظه‌ای سکوت کنیم و به جوهرِ امور برسیم. *دانشجویان هنر: برای درکِ تاریخِ تئاترِ قرن بیستم، هیچ منبعی دست‌اول‌تر از این گفت‌وگوها نیست.