دین داری در میان بی خدایان

دورکین، در آخرین کتابش، که در ماه‌های پایانیِ زندگی‌اش نوشت، می‌گوید دین، در عمیق‌ترین معنایش، چیزی فراتر از اعتقاد به خداست. دین یعنی شگفتی در برابر شکوهِ هستی، یعنی احترام به زندگی، یعنی تعهد به ارزش‌هایی که از ما بزرگ‌ترند. کسی که در برابر یک شعرِ ناب می‌لرزد، کسی که در برابر بی‌عدالتی فریاد می‌زند، کسی که در برابر کوهستان یا آسمانِ پُرستاره‌ی خاموش می‌ایستد - همه‌ی این‌ها، در حقیقت، تجربه‌ای دینی را زیسته‌اند، فارغ از این‌که به خدا اعتقاد داشته باشند یا نه. حتی اینشتین، که خود را خداناباور می‌دانست، اعتراف می‌کرد که در برابر نظمِ شگفتِ کیهان، حسی دینی دارد. این کتابِ کوچک اما عمیق، دیوارِ کهنه‌ای را که میانِ خداباوران و خداناباوران ساخته‌اند، فرو می‌ریزد. نشان می‌دهد آنچه این دو گروه را به هم پیوند می‌زند، بیش از آن است که می‌پندارند. هر دو، در نهایت، در پیِ معنا، در پیِ زیبایی، در پیِ عدالت‌اند. تفاوتشان، تنها در زبانی است که برای بیانِ این جست‌و‌جو به‌کار می‌برند. دورکین در فصلی فراموش‌نشدنی به پرسشِ کهنِ مرگ نیز می‌پردازد: چگونه می‌توان بدون اعتقاد به جاودانگی، در برابر مرگ آرام بود؟ پاسخی که می‌دهد - از مردی که خود می‌دانست به‌زودی می‌رود - چنان عمیق است که شاید تصورِ شما را از زندگی و مرگ، برای همیشه دگرگون کند. این کتاب برای چه کسانی نوشته شده است؟ برای مؤمنی که می‌خواهد ایمانش را عمیق‌تر بفهمد، برای خداناباوری که در پیِ معناست، برای جوینده‌ای که هنوز نمی‌داند کجا بایستد. خواندنش، شاید مهم‌ترین گفت‌و‌گویی باشد که با خودتان درباره‌ی آنچه واقعاً اهمیت دارد، خواهید داشت.