مرگ ایوان ایلیچ

پیوتر ایوانوویچ با لبخندی به شبک گفت: «بفرمایید، این آقا نمی‌تونه منو ببخشه، چرا؟ چون اون طرف رودخونه زندگی می‌کنم.» و آنها درحالی‌که دربارۀ مسافت‌های داخل شهر حرف می‌زدند به صحن دادگاه بازگشتند. به رغم تصوراتی که از پیِ این مرگ در مورد منتقل شدن‌ها و تغییر و تبدیلات در دادگستری در ذهن هر کس که خبر را می‌شنید پدید می‌آمد، واقعیت این بود که همه از شنیدن آن خوشحال می‌شدند. آری، حقیقت همیشه این است. احساس خشنودی در ذهن فرد پدیدار می‌شود از اینکه او مرده، نه من! همگی پیش خود فکر یا احساس می‌کردند: «پس اون مُرد ولی من که نمردم.» اما همزمان، نزدیکان ایوان ایلیچ، یعنی به اصطلاح دوستانش نمی‌توانستند از این فکر خودداری کنند که اکنون به اجبار باید مجموعه‌ای از اعمال بسیار ملال‌آور را اجابت کنند. آنها باید در مراسم تشییع جنازه شرکت می‌کردند و همچنین به بیوۀ مرحوم سر می‌زدند و تسلیت می‌گفتند.