پژوهش روایی در علوم تربیتی

در سال‌های اخیر متدولوژی پژوهش روایی موردتوجه بسیاری از محققان قرار گرفته و وارد حوزه‌های علمی متعددی شده است. کتاب پژوهش روایی در علوم تربیتی یکی از متأخرترین آثار در این زمینه است که تلاش می‌کند این روش‌شناسی را به رشته‌ی علوم تربیتی و حوزه‌های مرتبط با آن الحاق کند و ارتباط آن‌ها را نشان دهد. نویسنده‌ی این کتاب که از پیشگامان این روش محسوب می‌شود، علاوه‌بر مطرح‌کردن مفاهیم هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی، به جنبه‌های عمل‌گرایانه و کاربردی این متدلوژی هم توجه دارد. بر همین اساس، او چندین مطالعه‌ی موردی هم ارائه می‌دهد و آن‌ها را تحلیل می‌کند. این کتاب نقشه‌ی راهی برای پژوهشگران است و به آن‌ها کمک می‌کند منطق پژوهش روایی را کاملا درک کنند و به‌شکلی درست و علمی آن را به کار ببرند. پژوهش روایی به مفهوم بررسی زندگی انسان‌ها از دریچه‌ی روایت است و تجربه‌ی زیسته را منبع دانش و ادراکی ارزشمند می‌داند. به همین خاطر است که این مفهوم در سال‌های اخیر به‌شدت مورد توجه قرار گرفته و وارد حوزه‌های مختلف آکادمیک شده است. دی. جین کلندینین، پژوهشگر و استاد برجسته‌ی دانشگاه، در کتاب پژوهش روایی در علوم تربیتی بر روی همین موضوع دست گذاشته و تلاش کرده پژوهش روایی را به رشته‌های آموزشی و تربیتی مرتبط کند. او در این اثر تحسین‌شده، صورت‌بندی نظریات قدیمی خود درباره‌ی پژوهش روایی را، که به‌همراه اف. مایکل کانلی ارائه داده بود، به‌روز می‌کند و توسعه می‌دهد. کلندینین که از پیشگامان روایت‌پردازی در حوزه‌ی علوم‌تربیتی به شمار می‌رود، علاوه بر توضیح مبانی پژوهش روایی، تعریف دقیقی از روش‌شناسی این نوع پژوهش هم ارائه می‌دهد. ویژگی مهم کتاب او استفاده از چندین مطالعه‌ی موردی است که باعث شده این پژوهش از تئوریک بودن و نظریه‌پردازی صرف فاصله بگیرد و کاملا عمل‌گرایانه و کاربردی شود.