هزار خورشید تابان

خالد حسینی با رمان هزار خورشید تابان نشان داده که نه‌تنها در بازتاباندن زندگی روزمره‌ی مردم رنجدیده‌ی افغانستان توانایی بی‌نظیر دارد؛ بلکه راوی امین و چیره‌دستی در روایت تاریخ‌این سرزمین است. شخصیت‌های رمان چنان ملموسند که خواننده در طول مطالعه‌اش خود را به‌جای هریک از شخصیت‌های آن می‌گذارد. در پردازش داستان و شخصیت‌ها و اتفاق‌هایی که در آن رخ می‌دهد، به‌هیچ‌وجه اغراق نشده و هرکس می‌تواند آن را باور کرده و برایش جنبه‌ی حقیقی قائل شود. دو شخصیت اصلی رمان، هر دو زنانی هستند که مورد ستم‌های بی‌شماری قرار گرفته‌اند و هر دو تنها از سر ناامیدی تن به سرنوشتی عذاب‌آور داده‌اند. خواننده در این رمان عشق و نفرت را در کنار هم می‌بیند. همچنین گویی تاریخ پرآشوب این سرزمین را که مدام در میان زورگویان خودی و بیگانه دست‌به‌دست می‌شود، تجربه می‌کند … این کتاب که داستانی را در فاصله‌ی زمانی ۵۰ساله (از ۱۹۶۰ تا ۲۰۰۳) روایت می‌کند، داستان دو زن افغان به نام‌های مریم و لیلاست که با وجود اختلاف بسیار زیاد، دست سرنوشت آن‌ها را برای مدتی هم‌خانه می‌کند. نام این کتاب به گفته‌ی نویسنده از شعر صائب تبریزی با مطلع: خوشا عشرت‌سرای کابل و دامان کهسارش که ناخن بر رگ گل می‌زند مژگان هرخارش گرفته شده‌است که در بیتی از آن می‌گوید: حساب مه جبینان لب بامش که می‌داند؟ دو صد خورشیدرو افتاده در هر پای دیوارش جوزفین دیویس مترجم انگلیسی این شعر، عبارت «دو صد خورشیدرو» را به a thousand splendid suns ترجمه کرده‌ است.