ما چگونه،ما شدیم؟ (ریشه یابی علل عقب ماندگی در ایران)

هرگاه سخن از مقوله‌ای به عقب‌ماندگی - ولو در محال روشن‌فکری و آکادمیک به میان می‌رود - بلافاصله اذهان به سوی نقش استعمارگران، امپریالیست‌ها و مهره‌ها و عوامل سرسپرده‌ی روس و انگلیس و جلوگیری از به ثمر نشستن استعدادهای لایزال خفته در این سرزمین متوجه می‌شود و توطئه‌های دشمنان این آب و خاک عامل اصلی عدم پیشرفت و عقب‌ماندگی ایران محسوب می‌شود. ما چگونه ما شدیم از معدود تلاش‌هایی است که به‌جای پرداختن به نظریه‌ی مشهور (و البته پرطرفدار) توطئه، بدون رفع اتهام و عسل تعمید استعمارگران و عوامل خارجی، سبب اصلی را در داخل این سرزمین و در میان عوامل تاریخی و جعرافیایی خاص ایران جست‌وجو می‌کند و توطئه‌ها و دسیسه‌های عوامل خارجی را نه علت که معلول عقب‌ماندگی ایران می‌داند. بی‌گمان کمبود منابعی که با چنین رویکردی به این موضوع نگریسته باشند در کنار روان بودن متن و پرهیز از کلیشه‌های رایج‌شده است کتابی که اینک در اختیار شماست پس از پانزده چاپ هنوز مورد توجه پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ قرار گیرد.