ذهن فریبکار من (140 سوگیری شناختی که ناخودآگاه دچار آنها می شویم)

ما انسان‌ها عموما زمانی که صفت یا ویژگی مثبت خاصی را در کسی یا چیزی مشاهده می‌کنیم، به صورت ناخودآگاه تمایل داریم ویژگی‌ها و صفات مثبت دیگری را نیز به آن شخص یا چیز نسبت دهیم. اثر هاله‌ای، نوعی سوگیری شناختی است که در آن افراد یک ویژگی مثبت از انسان، شیء یا هر پدیده دیگری را مبنایی برای قضاوت درباره سایر ویژگی‌های آن قرار می‌دهند. برای مثال، احتمال بیشتری دارد که ما صحبت‌های فردی را که آراسته و شیک‌پوش است، بهتر و منطقی‌تر از صحبت‌های یک فرد ژولیده تصور کنیم. یا محصولی با بسته‌بندی زیبا و شیک را باکیفیت و مطلوب‌تر نیز بدانیم. اصطلاح اثر هاله‌ای را اولین بار روانشناسی به نام ادوارد ثورندایک در سال 1920 در مقاله خود به عنوان "خطای ثابت در رتبه‌بندی‌های روانشناختی" مطرح کرد. او در یک آزمایش از فرماندهان نظامی خواست تا سربازان خود را براساس یک سری خصوصیات مشخص ارزیابی کنند. این خصوصیات عبارت بودند از: خصوصیات فیزیکی (مانند آراستگی، تناسب اندام، توان و انرژی)، هوش، مهارت‌های رهبری، ویژگی‌های شخصی (مانند وفاداری، مسئولیت‌پذیری، از خودگذشتگی). هدف ثورندایک این بود که مشاهده کند امتیازدهی یک خصوصیت، چه تاثیری بر نحوه‌ی امتیازدهی افراد در سایر خصوصیت‌ها خواهد داشت. نتایج آزمایش او بیانگر همبستگی بالای بین امتیاز خصوصیات مختلف بود (ثورندایک،1920). برای مثال، افرادی که آراسته و خوش‌چهره‌تر بودند، باهوش‌تر و وفادارتر نیز ارزیابی می‌شدند، در صورتی که این ویژگی‌ها لزوما همیشه در یک فرد وجود ندارند. یکی از ویژگی‌هایی که تاثیر زیادی بر قضاوت انسان‌ها داشته، در بسیاری موارد باعث اثر هاله‌ای می‌شود، جذابیت فیزیکی و ظاهری است. نتایج یک مطالعه نشان می‌دهد که جذابیت فیزیکی و ظاهری افراد ممکن است بر قضاوت افراد در خصوص ویژگی‌های شخصیتی تاثیرگذار باشد. در این مطالعه افرادی که جذاب‌تر شناخته می‌شدند، احتمال بیشتری داشت که قابل اعتماد و صمیمی نیز تلقی گردند.