قلب سگی

قلب سگی مشهورترین اثر طنز انتقادی بولگاکوف است که تا سال‌ها بعد از مرگ نویسنده امکان انتشار نیافت زیرا در زمان حیات او به هیچ‌وجه قابل‌انتشار نبود و هرکه آن را می‌خواند از صراحت ضدکمونیستی‌اش به هراس می‌افتاد. بولگاکوف در این اثر اسطوره‌ی ایدئولوژیک آفرینش «انسان نو» یا «انسان شوروی» را نفی می‌کند و نشان می‌دهد انسانی که بدون خواندن رابینسون کروزو سرگرم خواندن مکاتبات انگلس و کائوتسکی شود چه ذهن خام و گمراهی پیدا خواهد کرد.