حماسه ملی ایران

یکى از معروف‌ترین کارهاى خاورشناسان در ادبیات ایران بحث دقیق و پرمغزى است که تئودور نولدکه Theodor NÎldeke خاورشناس معروف آلمانى به‌عنوان «حماسه ملى ایران» Das Iranisch Nationalepos کرده و نخست در مجلد دوم کتابى به‌نام «اساس زبان‌شناسى ایران» Grundriss Dar Iranischen Philologie که در دو مجلد به سال‌هاى 1895ـ1904 در اشتراسبورگ Strassburg چاپ شده در صفحه‌های 130ـ211 انتشار یافته و سپس جداگانه در مجلد مخصوصى در برلن و لایپزیگ به سال 1920 منتشر شده و پس از آن ل.باگدانو L. Bagdanov خاورشناس روسى مقیم هندوستان ترجمه انگلیسى آن را به عنوان “the Iranian National NÎldeke’s Epic” در بمبئى به سال 1930 انتشار داده است. این مبحث از روزى که انتشار یافته معتبرترین و جامع‌ترین بحث درباره حماسه‌هاى ملى ایران و شاهنامه فردوسى به‌شمار رفته و همه کسانى که در این زمینه‌ها بحث کرده‌اند بدان نظر داشته‌اند. این کتاب بهترین و معتبرترین مجموعه تحقیقاتى است که خاورشناسان اروپایى تا سى سال پیش درباره فردوسى و شاهکار جاودانى او کرده‌اند. در آن زمان هنوز دانشمندان ایران راه‌وروش تحقیق جدید را درست فرانگرفته و در این کار ورزیده و آزموده نشده بودند و بسیارى از تحقیقات مهمى که ایشان کرده‌اند هنوز انتشار نیافته بود. به‌هرحال فردوسى و آثار او زمینه بسیار وسیعى براى کاوش و جست‌وجوهاى علمى است و سالیان دراز پویندگان و جویندگان در این دریاى پهناور شناور خواهند بود و باز دُرّ ناسفته از آن بیرون خواهند کشید.