جنون،استعاره و شر در مسخ

«جنون، استعاره و شر در مسخ» مجموعه‌ای از نقدها و جستارهای ادبی درباره‌ی یکی از مشهورترین آثار فرانتس کافکا، یعنی داستان «مسخ»، است. این کتاب با هدف ارائه‌ی خوانش‌های گوناگون از داستان و بررسی جنبه‌های ادبی، روان‌شناختی و اجتماعی آن ارائه شده است. نخستین نسخه‌ی این مجموعه در سال ۱۹۸۸ توسط انتشارات چلسی هاوس منتشر شد و نسخه‌های بازبینی‌شده‌ی آن نیز در سال‌های بعد انتشار یافتند. «مسخ» داستان گرگور سامسا، فروشنده‌ای دوره‌گرد، است که یک روز صبح از خواب بیدار می‌شود و درمی‌یابد به موجودی ناشناخته و حشره‌مانند تبدیل شده است. اما این دگرگونی جسمانی تنها نقطه‌ی آغاز داستان است؛ مسئله اصلی، تغییر رابطه‌ی گرگور با خانواده، کار، هویت و جایگاهش در زندگی است. همین ویژگی باعث شده «مسخ» در طول دهه‌ها از منظرهای متفاوتی تفسیر شود. مقالات گردآوری‌شده در این کتاب دقیقاً به همین گوناگونی تفاسیر می‌پردازند. برخی نویسندگان به بیگانگی و ازخودبیگانگی گرگور توجه می‌کنند، برخی رابطه‌ی او با خانواده و به‌ویژه پدرش را بررسی می‌کنند و برخی دیگر به ساختار روایت، زبان، استعاره‌ی حشره و نسبت داستان با دیگر آثار کافکا می‌پردازند. در نسخه‌های مختلف کتاب، آثاری از منتقدانی مانند استنلی کورنگولد، اولین تورنتون بک، والتر زوکل و دیگر پژوهشگران ادبی گرد آمده است. بنابراین، «مسخ فرانتس کافکا» بیش از آنکه کتابی برای آشنایی اولیه با داستان باشد، اثری برای مطالعه و تحلیل ادبی «مسخ» است. تنوع دیدگاه‌های ارائه‌شده در آن نشان می‌دهد که دگرگونی گرگور را نمی‌توان به یک معنای واحد محدود کرد و همین چندلایگی، یکی از دلایل ماندگاری داستان کافکا در نقد ادبی است. در آثار کافکا می‌توان تصویری از یک نویسنده‌ی مدرن، رازآلود و درعین‌حال باورمند به پوچی جهان مشاهده کرد و نویسنده آنها را همچون زاهدی گوشه نشین با بصیرت و افزون بر آن سردرگم در زندگی به‌یاد آورد. کافکا جهان را پر از اهریمنان می‌دید؛ اهریمنانی که با نزدیک شدن به انسان او را نابود می‌کنند. آثار او دهشت پر از راز و رمز، و بی‌گناهی انسان را در جهان هستی تصویر می‌کند گرشام شوئلم، پژوهشگر عرفان یهودی، بر این عقیده است که کافکا در آثارش پایبندی چندان به عرفان یهودی نداشته است. کافکا بر این گمان بود که باید پروردگار را از عرفانی که در ادیان وجود دارد حفظ کرد کتاب حاضر تألیفی روشمند و نگاهی چندسویه به اثر یگانه‌ی کافکا مسخ است.