دوران کودکی

دوران کودکی زندگی‌نامه‎ی خودنوشت ماکسیم گورکی است؛ دورانی غرق در فقر و سختی‌های وحشتناک که گورکی پنج‌ساله را مهیای درک معنای زندگی روزمره در روسیه‌ی قرن نوزدهم می‌کند. مرگ زودهنگام پدر و زندگی با خانواده‌ی پرجمعیت مادری، حیات درونی دوران کودکی او را شکل می‌دهد. پدربزرگی کج‌خلق که او را تا حد بیهوشی کتک می‌زد و مادربزرگی مهربان و قصه‌گو که شب‌ها در کنار تختخواب گورکی زانو می‌زد و زیر لب دعا می‌خواند. به قول خود گورکی «از آن روزها توجهی آمیخته به ناراحتی و نگرانی به انسان‌ها پیدا کردم، گویی پوست قلبم را کسی کنده باشد و از آن زمان قلبم در برابر رنج و توهین، حساسیتی عجیب پیدا کرد». ذهنی حساس و قلبی منقلب در جامعه‌ای سرد و خشن، ما را به یاد وجه اشتراک همه‌ی نویسندگان می‌اندازد: رنج.